تومور هیپوفیز نوعی تومور خوش خیم است که در غده هیپوفیز ایجاد می شود. مسیر و روش درمان این تومور به اندازه آن و همچنین به این موضوع بستگی دارد که آیا تومور باعث ترشح بیش ازحد هورمون می شود یا خیر. در برخی زنان ، خود تومور یا درمان آن می تواند عملکرد طبیعی غده هیپوفیز را تحت تأثیر قرار دهد و منجر به کاهش ترشح هورمون هایی شود که برای سلامت عمومی و باروری ضروری هستند. در چنین شرایطی ، جایگزینی هورمون ها به کمک دارو ضروری خواهد بود. وقتی زنی در سنین باروری قرار دارد ، وجود این تومور ممکن است بر باروری و همچنین دوران بارداری اثر بگذارد. گاهی لازم است درمان هایی برای کمک به باروری آغاز شود. در این مقاله قصد داریم درباره تومور هیپوفیز در دوره بارداری صحبت کنیم.
تومور هیپوفیز و بارداری (پیش از بارداری)
اگر نیاز به جایگزینی هورمون وجود داشته باشد ، باید پیش از بارداری درمان به طور کامل آغاز یا تنظیم شود. شایع ترین نوع تومور هیپوفیز در زنان در سنین باروری ، پرولاکتینوما است. حتی افزایش خفیف سطح پرولاکتین می تواند باروری را مختل کند ، اما خوشبختانه درمان دارویی برای کاهش پرولاکتین در بیشتر موارد بسیار مؤثر است و بارداری سالم امکان پذیر می شود. معمولاً داروهای کاهنده پرولاکتین (آگونیست های دوپامین مانند کابرگولین یا بروموکریپتین) پس از تأیید بارداری قطع می شوند.
در زنانی که تومورهای بزرگ دارند یا دچار باقی مانده تومور هستند و همچنین در افرادی که سطوح بالای هورمون رشد (آکرومگالی) یا کورتیزول (بیماری کوشینگ) دارند ، لازم است قبل از بارداری تحت نظر دقیق قرار گیرند. در آکرومگالی معمولاً داروها هنگام بارداری متوقف می شوند ، اما در بیماری کوشینگ توصیه می شود تا زمان کنترل سطح کورتیزول اقدام به بارداری نشود.
تومور هیپوفیز در دوره بارداری
هورمون های تولید شده توسط جفت بر سطح بسیاری از هورمون های مرتبط با هیپوفیز تأثیر می گذارند. به همین دلیل نیاز است آزمایش های خون و بررسی علائم بهطور منظم انجام شود. دوز داروهای جایگزینی هورمون مانند هورمون تیروئید (لووتیروکسین) ، کورتون ها (هیدروکورتیزون ، پردنیزولون و …) یا وازوپرسین (دسموپرسین) ممکن است در بارداری افزایش یابد.
اندازه غده هیپوفیز در دوران بارداری حتی در زنان سالم می تواند تا ۲ برابر بزرگ تر شود. بیشتر تومورهای کوچک (کمتر از ۱۰ میلیمتر) در دوران بارداری رشد نمی کنند ، اما در تومورهای بزرگ تر یا نزدیک به عصب بینایی لازم است معاینات چشم پزشکی انجام شود.
تصویربرداری MRI در بارداری ایمن در نظر گرفته می شود ، اما بهتر است به ویژه در سه ماهه اول اجتناب شود مگر در شرایط خاص مانند مشکلات بینایی یا سردردهای شدید. در اکثر موارد نیازی به شروع دوباره دارو یا جراحی در دوران بارداری وجود ندارد ، اما در صورت ضرورت می توان داروهایی مانند آگونیست دوپامین یا آنالوگ سوماتوستاتین را با نظر پزشک متخصص تجویز کرد.
در بیشتر موارد ، زایمان طبیعی امکان پذیر است و تصمیم گیری درباره سزارین باید بر اساس شرایط بیمار انجام شود.
تومور هیپوفیز بعد از بارداری
۲ تا ۶ ماه پس از زایمان ، لازم است فعالیت هورمونی و اندازه تومور بررسی شود. در اغلب موارد داروهایی که در دوران بارداری متوقف شده بودند ، دوباره آغاز می شوند. با این حال ، برخی از پرولاکتینوماها پس از بارداری بهبود می یابند. در مقابل ، در آکرومگالی احتمال عود بیماری پس از زایمان وجود دارد. همچنین موضوع انتخاب روش پیشگیری از بارداری باید با پزشک بررسی شود.
جمع بندی
با وجود تومور هیپوفیز در دوران بارداری ، بسیاری از زنان همچنان می توانند بارداری موفقی داشته باشند؛ به شرطی که پیش از بارداری و در طول آن تحت نظر دقیق و درمان مناسب از سوی متخصص مغز و اعصاب قرار گیرند. تنظیم جایگزینی هورمون ها ، کنترل پرولاکتین و پایش تومورهای بزرگ در دوران بارداری ، مهم ترین اقدامات برای داشتن یک بارداری سالم و ایمن است.
