مننژیوم شایع ترین تومور خوشخیم (غیرسرطانی) مغز است که از غشاهای پوشاننده مغز و نخاع، معروف به مننژها ، منشأ میگیرد. این تومورها معمولاً به آرامی رشد میکنند و ممکن است در ابتدا علائم خاصی نداشته باشند. با این حال ، بسته به محل و اندازه شان میتوانند علائمی مانند سردرد ، تشنج ، مشکلات بینایی یا ضعف عضلانی ایجاد کنند. این توده ها معمولاً از طریق جراحی مغز ، پرتو درمانی یا ترکیبی از این دو درمان میشوند. اگر می خواهید اطلاعات بیشتری در مورد این بیماری کسب کنید تا پایان مقاله با ما همراه باشید.
مننژیوم چیست؟
مننژیوم توموری است که از پرده های مننژ مغز ، به ویژه از سلول های عنکبوتیه منشأ میگیرد. این تومور معمولاً خوش خیم است و به آرامی رشد میکند ، اما در برخی موارد نادر میتواند بدخیم و تهاجمی باشد. بیشتر مننژیوم ها در قسمت بالایی و بیرونی مغز یا در قاعده جمجمه تشکیل میشوند و گاهی در پرده های نخاعی نیز دیده میشوند. با اینکه این توده ها معمولاً سرطانی نیستند ، رشد آن ها ممکن است به نواحی مجاور مغز فشار آورده و علائم جدی ایجاد کند. از این رو ، تشخیص و درمان به موقع توسط متخصص مغز و اعصاب ضروری است.
عکس مننژیوم
در بخش زیر تصویر واقعی تومور مننژیوم را مشاهده می کنید :
گریدهای مننژیوم
مننژیوم سه گرید دارند:
- مننژیوم گرید 1 یا معمولی : این توده خوش خیم است و به کندی رشد می کند. تکثیر سلولی در این نوع مننژیوم بسیار کم است. این تومورها تقریباً 80 درصد موارد را تشکیل می دهند.
- مننژیوم گرید 2 : این توده نیز غیرسرطانی است اما سریعتر رشد کرده و میتواند نسبت به درمان مقاومتر باشد. این تومورها تقریباً 17 درصد موارد را تشکیل می دهند. شانس عود در این گرید بیشتر است گاهی در ادامه درمان جراحی رادیوتراپی هم انجام می شود.
- مننژیوم گرید 3 : این توده ها سرطانی هستند و به سرعت رشد کرده و گسترش می یابد. تکثیر سلولهای این نوع مننژیومها بسیار زیاد است.. این تومورها تقریباً 1.7٪ موارد را تشکیل می دهند. حتما شاهد عود توده هستیم و رادیتراپی جزیی از درمان بعد از جراحی می باشد.
انواع مننژیوم
انواع مختلفی از این توده ها بر اساس محل و نوع بافت آنها وجود دارد. برخی از نمونه های مکان عبارتند از:
- مننژیوم های محدب که در سطح مغز شما رشد کرده و می توانند در حین رشد به مغز شما فشار وارد کنند.
- مننژیوم های داخل بطنی که در بطن های مغز شما رشد می کنند. بطن های مغز حامل مایع مغزی نخاعی (CSF) هستند.
- مننژیوم شیار بویایی بین مغز و بینی در قاعده جمجمه قرار دارد. آنها در نزدیکی عصب بویایی شما رشد می کنند که مسئول حس بویایی شماست.
- مننژیوم بال اسفنوئیدی که در امتداد یک برآمدگی استخوان پشت چشم شما ایجاد می شود.
همچنین 15 نوع دیگر وجود دارد که با توجه به نوع سلولی آنها در زیر میکروسکوپ درجه بندی می شوند.
دشوارترین مننژیومها از جهت جراحی مننژیومهای قاعده جمجمه می باشند ، چرا که با عناصر حیاتی ازجمله شریان کاروتید واعصاب مغزی چسبندگی دارند.
آیا مننژیوم سرطان محسوب می شود؟
در بیشتر موارد، این تومورها خوش خیم (غیر سرطانی) هستند، اما گاهی اوقات می توانند سرطانی (بدخیم) باشند. حتی اگر توده خوش خیم باشد، اگر به اندازه کافی بزرگ شود، می تواند بر اعصاب و ساختارهای مهم مغز شما فشار بیاورد. این مسئله می تواند باعث آسیب به مغز شده و یا حتی زندگی بیمار را تهدید کند.
مننژیوم چه کسانی را مبتلا می کند؟
این بیماری بیشتر از کودکان ، بزرگسالان را مبتلا می کنند ، اگرچه کودکان هم می توانند به آن مبتلا شوند. میانگین سنی ابتلا به این بیماری 66 سال است. احتمال ابتلا به مننژیوم در بانوان نسبت مردان بیشتر است. این موضوع به دلیل عوامل هورمونی است که در ایجاد این توده نقش دارند.با این حال ، تومور بدخیم آن (سرطانی) بیشتر در مردان یافت می شود.
علائم مننژیوم چیست؟
از آنجایی که این تومورها در پرده های مننژ معمولا آهسته رشد می کنند، ممکن است تا زمانی که به اندازه کافی رشد کنند ، علائم قابل توجهی از خود نشان ندهند. علائم بروز این بیماری بسته به اینکه کدام قسمت از مغز شما تحت تأثیر آن قرار گرفته است می تواند بسیار متفاوت باشد.
برخی از مناطقی که این توده در آن رشد می کند ، باعث بروز علائم عصبی می شود. مثلا:
- رشد توده در شیار بویایی منجر به از دست دادن جزئی یا کامل بویایی (آنوسمی) می شود .
- مننژیوم های خط میانی پیشانی ممکن است منجر به فلج پاها و پایین تنه شما (پاراپلژی) شود.
- تومورهای بال اسفنوئیدی منجر به سندرم سینوس کاورنوس و بیرون زدگی یک یا هر دو چشم شما از موقعیت طبیعی آنها می شود ( پروپتوز)
در بخش زیر جدول علائم مننژیوم مغزی و ستون فقرات آورده شده است :
| علائم شایع مننژیوم مغزی |
|
| علائم شایع مننژیوم ستون فقرات |
|
چه چیزی باعث ایجاد مننژیوم می شود ؟
دانشمندان هنوز علت دقیق بروز مننژیوم را نمی دانند. تحقیقات نشان داده است که 40 تا 80 درصد از همه این توده ها دارای ناهنجاری در کروموزوم 22 هستند که در سرکوب رشد تومورها نقش دارد. تاکنون دانشمندان برخی از عوامل خطر محیطی ، هورمونی و ژنتیکی را برای این بیماری شناسایی کرده اند.
آیا مننژیوم کشنده است ؟
یکی از رایج ترین سوالاتی که همواره مورد سوال افراد درگیر با این بیماری بوده ، این است که آیا مننژیوم کشنده است ؟ در پاسخ به این سوال باید گفت که این بیماری نوعی توده سرطانی خوش خیم است و با روش های مختلف قابلیت درمان را دارد مگر در مواردی که فرد نسبت به درمان آن بی تفاوت بوده باشد و زمان کافی برای رشد و بزرگ شدن قابل توجه را به مننژیوم بدهد.تومور مننژیوم بزرگ با احتمال کشندگی بیشتری همراه است.
مننژیوم چگونه تشخیص داده می شود ؟
تشخیص این بیماری ممکن است مشکل باشد ، زیرا همانطور که ذکر شد این تومورها همیشه بزرگ نمی شوند. علاوه بر این، اکثر تومورها به کندی رشد می کنند. علائم ممکن است به حدی خفیف باشند که فرد مبتلا و یا پزشک آنها را به علائم طبیعی پیری نسبت دهند.
اگر پزشک شما مشکوک به مننژیوم باشد، احتمالاً شما را به یک متخصص مغز و اعصاب ارجاع می دهد .
برای تشخیص این تومورها ، پزشک شما یک معاینه فیزیکی و یک معاینه عصبی انجام می دهد. او همچنین آزمایش های تصویربرداری را توصیه می کند، برای مثال:
- MRI : بهترین آزمایش تصویربرداری برای تشخیص این بیماری ، اسکن MRI با کنتراست است.
- سی تی اسکن : اگر نمی توانید MRI انجام دهید، پزشک شما احتمالاً سی تی اسکن سر با کنتراست را توصیه می کند. سی تی اسکن با استفاده از اشعه ایکس و کامپیوتر تصاویر دقیقی از ساختارهای داخل بدن شما ایجاد می کند.
گاهی اوقات، اگر جواب آزمایشات مشکوک باشد، ممکن است برای تایید تشخیص مننژیوم و حذف سایر تشخیصهای احتمالی، بیوپسی مورد نیاز باشد. جراح بیوپسی را برای به دست آوردن یک نمونه بافت کوچک انجام می دهد. نمونه بافت برای تشخیص، تعیین خوش خیم یا بدخیم بودن تومور و تصمیم گیری در مورد درجه تومور بررسی می شود.
عوارض بعد از عمل مننژیوم
- پس از جراحی ، احتمال خونریزی در محل جراحی یا داخل جمجمه وجود دارد.
- برخی بیماران پس از جراحی دچار تشنج می شوند که نیاز به دارو های ضد تشنج دارد.
- این تورم می تواند منجر به افزایش فشار داخل جمجمه شود و مشکلات عصبی ایجاد کند.
- تغییرات در حافظه ، تمرکز ، یا رفتار ممکن است به دلیل موقعیت تومور یا جراحی به وجود بیاید.
- سردردهای شدید پس از جراحی ممکن است به دلیل فشار داخل جمجمه یا دیگر عوارض باشد.
- اگر مننژیوم به نواحی حساس نزدیک باشد ، ممکن است جراحی منجر به آسیب به این ساختارها شود.
- عفونت در محل جراحی یا در سیستم عصبی مرکزی می تواند رخ دهد که نیاز به درمان با آنتی بیوتیک دارد.
- در برخی موارد ، تومور ممکن است پس از جراحی دوباره رشد کند ، بنابراین پیگیری های مکرر و تصویربرداری پس از عمل ضروری است.
- بسته به محل مننژیوم ، ممکن است پس از جراحی مشکلاتی مانند ضعف عضلانی ، بیحسی ، مشکلات بینایی ، شنوایی یا اختلال در تعادل رخ دهد.
طول عمر بیماران مننژیوم
پیش آگهی بیماران مبتلا به مننژیوم معمولاً بسیار خوب است ، زیرا اکثر تومورها خوش خیم و کند رشد هستند. عوامل مؤثر بر طول عمر بیماران مبتلا به این عارضه عبارتند از :
- درجه تومور : حدود ۹۰ درصد موارد خوش خیم هستند و پس از جراحی کامل ، بیمار امید به زندگی عادی دارد. انواع تهاجمی (درجه ۲ و ۳) نادرترند اما با درمان های ترکیبی قابل کنترل اند.
- موقعیت تومور : اگر تومور در ناحیه ای قابل دسترسی باشد ، جراحی موفقیت آمیز بوده و عمر طبیعی تضمین می شود. تومورهای نزدیک به اعصاب حیاتی خطر بیشتری دارند.
- سن و سلامت بیمار : هر چه بیمار جوان تر و سالم تر باشد ، نتیجه درمان و طول عمر بهتر خواهد بود.
- ۴. علائم و زمان تشخیص : بسیاری از مننژیوم ها بدون علامت هستند و به صورت تصادفی در اسکن مغزی کشف می شوند و ممکن است اصلاً نیازی به درمان فوری نداشته باشند و فقط تحت نظر قرار گیرند. در این حالت ، طول عمر بیمار کاملاً طبیعی است.
در مجموع ، با تشخیص به موقع و درمان مناسب ، اکثر بیماران سال های طولانی با کیفیت زندگی خوب ادامه می دهند.
